دسته: کیفری

قانون صدور چک یکی از مهم‌ترین قوانین حوزه معاملات و دعاوی مالی است. طبق قانون صدور چک (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)، صدور چک بلامحل همچنان جرم محسوب می‌شود و برای آن مجازات حبس و در برخی موارد ممنوعیت دریافت دسته‌چک پیش‌بینی شده است. آشنایی با این مقررات برای فعالان اقتصادی و افرادی که در معاملات از چک استفاده می‌کنند اهمیت زیادی دارد.

مطابق ماده ۷ قانون صدور چک، هرکس مرتکب بزه صدور چک بلامحل شود به شرح زیر محکوم خواهد شد:

الف) چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ۷۸۰ میلیون ریال باشد، صادرکننده به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد.

ب) چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ۷۸۰ میلیون ریال تا ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال باشد، مجازات شش ماه تا یک سال حبس خواهد بود.

ج) چنانچه مبلغ مندرج در متن چک بیش از ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال باشد، صادرکننده به یک تا دو سال حبس و همچنین ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم می‌شود.

در صورتی که صادرکننده چندین چک بلامحل صادر کرده باشد، مجموع مبالغ مندرج در چک‌ها ملاک تعیین مجازات خواهد بود.

تبصره (الحاقی ۱۳۸۲/۰۶/۰۲):

این مجازات شامل مواردی که ثابت شود چک بلامحل بابت معاملات نامشروع یا بهره ربوی صادر شده است، نخواهد بود.

برای آشنایی بیشتر با مقررات چک می‌توانید مطالب زیر را نیز مطالعه کنید:

• راهنمای کامل مجازات چک بلامحل در قانون ایران
• نحوه شکایت کیفری چک بلامحل
• تفاوت دعوی حقوقی و کیفری چک
• شرایط صدور اجراییه چک از طریق ثبت

مجازات چک بلامحل در قانون جدید ۱۴۰۳؛ از حبس تا ممنوعیت دسته‌چک]

مقدمه:

بسیاری از افراد در معاملات تجاری خود از چک استفاده می‌کنند، اما عدم آگاهی از قانون صدور چک می‌تواند عواقب سنگینی به همراه داشته باشد. طبق آخرین اصلاحات قانون صدور چک در تاریخ ۱۴۰۳/۰۳/۳۰، ضمانت اجراهای کیفری سختی برای صادرکنندگان چک بلامحل در نظر گرفته شده است. در این مقاله به بررسی دقیق ماده ۷ قانون صدور چک و مجازات‌های آن می‌پردازیم.

ماده ۷ قانون صدور چک؛ مجازات صدور چک بلامحل چیست؟

مطابق با متن اصلاحی قانون، هر کس مرتکب بزه صدور چک بلامحل گردد، بسته به مبلغ چک، به مجازات‌های زیر محکوم می‌شود:

۱. چک‌های کمتر از ۷۸۰ میلیون ریال

اگر مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ۷۸۰ میلیون ریال باشد، صادرکننده به حبس تا حداکثر ۶ ماه محکوم خواهد شد.

۲. چک‌های بین ۷۸۰ میلیون تا ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال

چنانچه مبلغ چک در این بازه باشد، مجازات صادرکننده ۶ ماه تا ۱ سال حبس خواهد بود.

۳. چک‌های بیش از ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال

در مبالغ بالاتر از ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال، مجازات سنگین‌تر شده و شامل ۱ تا ۲ سال حبس و محرومیت از داشتن دسته‌چک به مدت ۲ سال است.

نکته مهم: در صورتی که فرد چندین چک بلامحل صادر کرده باشد، مجموع مبالغ تمامی چک‌ها ملاک عمل دادگاه برای تعیین مجازات قرار می‌گیرد.

تبصره مهم: آیا چک بلامحل همیشه قابل پیگرد کیفری است؟

طبق تبصره الحاقی مورخ ۱۳۸۲/۰۶/۰۲، اگر ثابت شود چک بلامحل بابت معاملات نامشروع یا بهره ربوی صادر شده است، مجازات حبس مذکور در ماده ۷ اعمال نخواهد شد. برای بررسی پرونده‌های خود در این زمینه، می‌توانید صفحه مشاوره حقوقی تخصصی چک را مشاهده کنید.

💢 جدول تنظیم شده در خصوص نرخ دیه به صورت کل و جزء، حسب اعلام قوه قضائیه در سال۱۴۰۲ به تومان

 🖋️  وکیل جعفر بهشتی

۱-دیه کامل در ماه غیر حرام ۹۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۲-دیه کامل در ماه حرام(محرم،ذی القعده،ذی الحجه،،رجب)۱/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳-یک دینار شرعی ۹۰۰/۰۰۰تومان

۴-یک درهم شرعی ۹۰/۰۰۰تومان

۵-یک نفر شتر ۹/۰۰۰/۰۰۰تومان

۶-یک ده هزارم دیه کامل ۹۰/۰۰۰تومان

۷-یک هزارم دیه کامل ۹۰۰/۰۰۰تومان

۸-یکصدم دیه کامل(یک درصد) ۹/۰۰۰/۰۰۰تومان

۹-نیم صدم دیه کامل (نیم درصد) ۴/۵۰۰/۰۰۰تومان

۱۰-یک دهم درصد ۹۰۰/۰۰۰تومان

۱۱-دو دهم درصد دیه کامل ۱/۸۰۰/۰۰۰تومان

۱۲- سه دهم درصد دیه کامل ۲/۷۰۰/۰۰۰تومان

۱۳-چهار دهم درصددیه کامل ۳/۶۰۰/۰۰۰تومان

۱۴-پنج دهم درصد دیه کامل ۴/۵۰۰/۰۰۰تومان

۱۵-شش دهم درصد دیه کامل ۵/۴۰۰/۰۰۰تومان

۱۶-هفت دهم دصد دیه کامل ۶/۳۰۰/۰۰۰تومان

۱۷-هشت دهم درصد دیه کامل ۷/۲۰۰/۰۰۰تومان

۱۸-نه دهم درصد دیه کامل ۸/۱۰۰/۰۰۰تومان

۱۹-یک درصد دیه کامل ۹/۰۰۰/۰۰۰تومان

۲۰-یک ویک دهم درصد دیه کامل ۹/۹۰۰/۰۰۰تومان

۲۱-یک ودو دهم درصد دیه کامل ۱۰/۸۰۰/۰۰۰تومان

۲۲-یک وسه دهم درصد دیه کامل ۱۱/۷۰۰/۰۰۰تومان

۲۳-یک وچهار دهم درصد دیه کامل ۱۲/۶۰۰/۰۰۰تومان

۲۴-یک وپنج دهم درصد دیه کامل ۱۳/۵۰۰/۰۰۰تومان

۲۵-یک وشش دهم درصد دیه کامل ۱۴/۵۰۰/۰۰۰تومان

۲۶-یک وهفت دهم درصد دیه کامل ۱۵/۳۰۰/۰۰۰تومان

۲۷-یک وهشت دهم درصد دیه کامل ۱۶/۲۰۰/۰۰۰تومان

۲۸-یک ونه دهم درصد دیه کامل ۱۷/۱۰۰/۰۰۰تومان

۲۹-دو درصد دیه کامل ۱۸/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳۰-دونیم درصد دیه کامل ۲۲/۵۰۰/۰۰۰تومان

۳۱-سه درصد دیه کامل ۲۷/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳۲-سه ونیم درصد دیه کامل ۳۱/۵۰۰/۰۰۰تومان

۳۳-چهار درصد دیه کامل ۳۶/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳۴-چهارونیم درصد دیه کامل ۴۰۵۰۰/۰۰۰تومان

۳۵-پنج درصد دیه کامل ۴۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳۶-پنج ونیم درصددیه کامل ۴۹/۵۰۰/۰۰۰تومان 

۳۷-شش درصد دیه کامل ۵۴/۰۰۰/۰۰۰تومان

۳۸-شش ونیم درصد دیه کامل ۵۸/۵۰۰/۰۰۰تومان

۳۹-هفت درصد دیه کامل ۶۳/۰۰۰/۰۰۰تومان

🖋️  وکیل جعفر بهشتی

۴۰-هفت ونیم درصد دیه کامل ۶۷/۵۰۰/۰۰۰تومان

۴۱- هشت درصد دیه کامل ۷۲/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۲-هشت ونیم درصد دیه کامل ۷۶/۵۰۰/۰۰۰تومان

۴۳-نه درصد دیه کامل ۸۱/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۴- نه ونیم درصد دیه کامل ۸۵/۵۰۰/۰۰۰تومان 

۴۵- ده درصد دیه کامل ۹۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۶-نصف (یک دوم) دیه کامل ۴۵۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۷-ثلث دیه کامل(یک سوم) ۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۸- ربع ( یک چهارم ) دیه کامل ۲۲۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۴۹-خمس(یک پنجم ) دیه کامل ۱۸۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۰-چهار پنحم از یک پنجم دیه کامل ۱۴۴/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۱-چهار پنجم از یک پنجم از یک دوم دیه کامل ۷۲/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۲-یک پنجم از یک دهم دیه کامل ۱۸/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۳-یک دوم از یک دهم دیه کامل ۴۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۴- حارصه( یک شتر)۹/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۵-دامیه (دوشتر)۱۸/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۶-متلاحمه(سه شتر)۲۷/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۷-سمحاق(چهار شتر)۳۶/۰۰۰/۰۰۰تومان 

۵۸-موضحه(پنج شتر)۴۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۵۹-هاشمه(ده شتر )۹۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۶۰-منقله (پانزده شتر)۱۳۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۶۱-ماء مومه (سی وسه شتر ) ۲۹۷/۰۰۰۰۰۰تومان

۶۲-جائفه(ثلث دیه کامل) ۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۶۳-دامغه ( ثلث دیه کامل وهمچنین ارش که توسط پزشکی قانونی تعیین میگردد) ۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰میلیون تومان

۶۴-سیاه شدن صورت بدون جراحت ، شش دینار ۵/۴۰۰/۰۰۰تومان

۶۵-کبود شدن صورت (سه دینار)۲/۷۰۰/۰۰۰تومان

۶۶-کبودشدن سایراعضاءبدن نصف کبودی صورت یعنی ۱/۳۵۰/۰۰۰تومان 

۶۷-سیاه شدن سایر اعضاء بدن( سه دینار) ۲/۷۰۰/۰۰۰تومان

۶۸-سرخ شدن اعضاء بدن ( ربع دینار)۲۲۵/۰۰۰تومان

۶۹-دیه نطفه که در رحم مستقر شده است (بیست دینار ) ۱۸/۰۰۰/۰۰۰تومان

🖋️  وکیل جعفر بهشتی

۷۰-دیه علقه که خون بسته است(چهل دینار )۳۶/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۱-دیه جنین که گوشت واستخوان آن تمام شده است وهنوز روح درآن پیدا نشده است ، فرقی بین پسر ودختر نیست،( یکصد دینار) ۹۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۲-دیه جنین در مرحله ای که بصورت استخوان درآمده است وهنوزگوشت نروییده است(هشتاد دینار )۵۴/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۳-دیه جنین که روح در آن پیدا شده است (اگر پسر باشد)دیه کامل ۹۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۴-دیه جنین که روح در آن پیدا شده است (اگر دختر باشد)نصف دیه کامل مرد مسلمان ۴۵۰/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۵-دیه جنین که روح در آن پیدا شده است واگر مشتبه باشد ( سه چهارم دیه کامل)۶۷۵/۰۰۰/۰۰۰تومان

۷۶-دیه مضقه که بصورت گوشت درآمده است (شصت دینار)۵۴/۰۰۰/۰۰۰تومان 

ماههای حرام :محرم-ذی القعده-ذی الحجه- رجب هستندکه در این ۴ماه دیه کامل  ۱/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان است.

📌 شما با استفاده از این جدول میتوانید هر دادنامه ای که از سوی دادگاهها صادر میشود و دیه در آن مرقوم شده است مبلغ ریالی دقیق آنرا محاسبه کنید.

🖋️  وکیل جعفر بهشتی

✍️ قسامه که در واقع همان قسم خوردن است در موارد #قتل# کاربرد دارد و آن وقتی است که قاضی ظن به قاتل بودن شخص دارد و دلیل و یا مدرک قطعی یا یقینی ندارد در اینجا اصطلاحا گفته می شود که مورد از موارد #لوث# است و با تشریفات خاصی باید یک تعداد افراد یک تعداد قسم که تعداد آن در #قانون# پیش بینی شده است، بخورند تا ظن قاضی از بین برود. اما #سوگند# در موادی است که شخص برای اثبات حق خود و یا رد ادعای شخص دیگر بر علیه خود در اموری که #قتل# نیست، سوگند می خورد. بنابراین، قسامه مربوط به قتل است و سوگند امور غیر قتل.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه

تاریخ نظریه: 1400/03/31

شماره نظریه: 7/1400/185

استعلام :
✍شاکی شکایتی مبنی بر توهین و تهدید از طریق تماس تلفنی مطرح کرده و اظهار داشته در زمان تماس مشتکی‌عنه صدای وی را به وسیله گوشی دیگری ضبط کرده است و شش نفر شاهد تماس تلفنی مشتکی‌عنه به وی و به کار بردن الفاظ توهین‌آمیز و تهدیدآمیز از سوی وی بوده‌اند که شهادت می‌دهند کسی که تماس گرفت مشتکی‌عنه بوده صدای او را شناخته‌اند و شاهد تماس تلفنی وی به شاکی و به کار بردن الفاظ توهین آمیز و تهدیدآمیز توسط مشتکی‌عنه و ضبط صدا توسط شاکی بوده‌اند. آیا جرائم توهین و تهدید به طور کلی از طریق فایل صوتی به عنوان قرینه و شهادت شهود بر تماس تلفنی به نحو پیش‌گفته قابلیت اثبات دارد؟ در صورت استناد شاکی به شهادت شهود، آیا تکلیفی جهت توجه به دلیل مزبور و استماع شهادت ایشان متوجه مرجع قضایی است؟

پاسخ :

اولاً، شرط تحقق جرائم توهین یا تهدید از طریق تلفن، استماع الفاظ یا رسیدن اعمال موضوع جرم به مخاطب است. ثانیاً، ادله اثبات جرم در ماده 160 قانون مجازات اسلامی احصاء شده است؛ اما این امر مانع از آن نخواهد بود که امور دیگری مانند سند، نظریه کارشناس،‌ استماع اظهارات مطلعین و …. که عادتاً موجب حصول علم قاضی می‌شود، با عنایت به ماده 211 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره یک آن قابل استناد نباشد. با توجه به اطلاق ماده 211 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، علم قاضی به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی در همه جرایم با رعایت شرایط می‌تواند به عنوان یک دلیل مورد استناد قرار گیرد. بنا به مراتب فوق در فرض سؤال، استماع شهادت در مقام احراز وقوع توهین صورت گرفته بوسیله تلفن با منع قانونی مواجه نیست.

✅انواع کلی حد زنا و مجازات آنها ::
۱-زنا با محارم نسبی قتل است و اگر زانیه بالغ و زانی نابالغ باشد مجازات زانیه صد ضربه شلاق است

۲-زنا با زن پدر موجب قتل زانی است

۳-زنای مرد غیر مسلمان با زن مسلمان موجب اعدام زانی است

۴-زنای به عنف یا اکراه از سوی زانی موجب اعدام زانی است

۵-زنای محصن و محصنه موجب رجم محصن یا محصنه است

۶-زنای غیر محصن صد ضربه شلاق

استثنا ۱ : جماع زوج با زوجه متوفی خود زنا نبوده اما موجب شلاق تعزیری درجه ۶ میشود

استثنا ۲- مجازات مردی که همسر دایم دارد قبل از دخول صد ضربه شلاق، تراشیدن موی سر و تبعید به مدت یکسال قمری است

چند ماده قانونی درباره دیه که بهتر است بدانید ⁣
⁣
⁣
براساس ماده ۵۹۷ قانون مجازات‌اسلامی دیه سوراخ کردن یک طرف بینی درصورتی که بهبود نیابد یک نهم دیه کامل و درصورتی که بهبود یابد، یک بیستم دیه کامل است و دیه سوراخ کردن یکطرف بینی با پرده وسط آن درصورتی که بهبود نیابد دونهم دیه کامل و درصورتی که بهبود یابد، یک پانزدهم دیه کامل است.⁣
⁣
براساس ماده ۵۹۸ قانون مجازات اسلامی دیه پاره کردن بینی درصورتی که سبب از بین رفتن بینی یا نوک آن نشود، یک سوم دیه کامل و اگر بهبود یابد یک دهم دیه کامل است.⁣
⁣
براساس ماده ۵۹۹ قانون مجازات اسلامی دیه از بین بردن نوک بینی که محل چکیدن خون است، نصف دیه کامل می باشد.⁣
⁣
براساس ماده ۶۰۰ قانون مجازات اسلامی از بین بردن دو لاله گوش، دیه کامل و از بین بردن هریک از آنها نصف دیه کامل دارد.⁣
⁣
تبصره ـ از بین بردن نرمه هر گوش، موجب یک ششم دیه کامل است.⁣
⁣
براساس ماده ۶۰۱ قانون مجازات اسلامی پاره کردن لاله یک گوش، موجب یک ششم دیه کامل و پاره کردن نرمه یک گوش، موجب یک نهم دیه کامل است و در هر دو مورد در صورت بهبودی کامل، ارش ثابت است.⁣
⁣
براساس ماده ۶۰۲ قانون مجازات‌اسلامی فلج کردن لاله هر گوش، دوسوم دیه آن و بریدن لاله گوش فلج شده، یک سوم دیه آن را دارد.⁣
⁣
براساس ماده ۶۰۳ قانون مجازات اسلامی هرگاه لاله گوش به نحوی قطع شود که استخوان زیر آن ظاهر گردد علاوه بر دیه لاله گوش، دیه موضحه نیز باید پرداخت شود.⁣
⁣

محاربه به چه معناست ؟⁣
⁣
⁣
براساس ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی محاربه عبارت از کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها است⁣
⁣
این عمل باید به نحوی باشد که موجب ناامنی در محیط گردد⁣
⁣
⁣
هرگاه کسی با انگیزه شخصی به سوی یک یا چند شخص خاص سلاح بکشد و عمل او جنبه عمومی نداشته باشد محاربه نیست ⁣
⁣
همچنین کسی که به روی مردم سلاح بکشد، ولی در اثر ناتوانی موجب سلب امنیت نشود، محارب محسوب نمی شود⁣
⁣
⁣
براساس ماده ۲۸۱ قانون مجازات اسلامی راهزنان، سارقان و قاچاقچیانی که دست به سلاح ببرند و موجب سلب امنیت مردم و راه ها شوند محاربند⁣
⁣
براساس ماده ۲۸۲ قانون مجازات اسلامی حد محاربه یکی از چهار مجازات زیر است:⁣
الف- اعدام⁣
ب- صلب⁣
پ- قطع دست راست و پای چپ⁣
ت- نفی بلد⁣ (تبعید)
⁣
⁣